Poniżej pytania, które zostały zadane przez uczestników FWD 29.10.2024 podczas panelu wprowadzającego.
- Czy jest szansa na zmianę regulaminów w kolejnych naborach?
Podczas prac nad kolejnymi naborami z programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021-2027, w tym nad tymi, które będą ogłaszane powtórnie, poddane analizie zostaną wszystkie uwarunkowania, także te dotyczące niepowodzenia zakończonych naborów. Regulaminy naborów, w szczególności kryteria wyboru projektów, podlegały więc będą stosownym modyfikacjom. - Czy istnieje szansa na większe premiowanie projektów partnerskich z obszarów funkcjonalnych – większe preferencje punktowe? Istnieje taka możliwość. W przypadku zgłoszenia takiej potrzeby, np. w ramach Komitetu Monitorującego FEM 2021-2027 lub podczas posiedzeń grup roboczych, zwiększenie premii punktowej dla projektów partnerskich z OF zostanie poddane analizie.
- Czy w przypadku samorządów które zdecydują się złożyć wnioski w późniejszym terminie istnieje ryzyko wyczerpania wcześniej alokacji?
W ramach jednego naboru termin złożenia wniosku o dofinansowanie nie ma znaczenia – ocena wszystkich wniosków dokonywana jest po zamknięciu naboru. Ogłaszanie kolejnych naborów na dany typ projektu podyktowane jest dostępnością alokacji oraz wiedzą, że jest zainteresowanie aplikowaniem w nim przez potencjalnych beneficjentów. Decyzje m.in. w kwestii ogłaszania naborów, przesunięciach środków pomiędzy działaniami czy typami projektów podejmuje Zarząd Województwa Mazowieckiego, pełniący rolę Instytucji Zarządzającej programem FEM 2021-2027. Są więc takie typy projektów, w ramach których ogłaszane będą jeszcze nabory (np. nabory rewitalizacyjne), jak i takie, gdzie naborów już nie będzie (np. Działanie 4.1 Transport regionalny i lokalny, typ projektu: Budowa i przebudowa dróg powiatowych i gminnych). Pytanie jest zbyt ogólne, aby udzielić na nie jednoznacznej odpowiedzi. - Czy możliwa jest większa elastyczność kwalifikowalności wydatków np. możliwość budowy nowych obiektów kubaturowych (przy spełnieniu określonych warunków)?
Katalog kosztów kwalifikowalnych ustalany jest dla naboru w każdym typie projektów oddzielnie i musi być on zgodny z przepisami prawa oraz warunkami określonymi w programie FEM 2021-2027 i SZOP FEM 2021-2027, a finalnie – w Regulaminie naboru projektów. Elastyczność w kształtowaniu katalogu kosztów kwalifikowalnych możliwa jest tylko w zakresie dopuszczonym zapisami programu.
Jeśli chodzi o możliwość budowy nowych obiektów kubaturowych w Działaniach 5.7, 9.1 i 9.2, to zapisy FEM 2021-2027 są jednoznaczne: nie ma możliwości budowania nowych obiektów kubaturowych. W pierwszej kolejności należy wykorzystywać infrastrukturę istniejącą. Przebudowa i rozbudowa obiektów jest dopuszczona tylko w uzasadnionych przypadkach. - Dlaczego w ramach naborów preferowane są miasta, a gminy wiejskie mają utrudniony dostęp do funduszy i czy można to zmienić?
Zgodnie z zapisami FEM 2021-2027, które znajdują odzwierciedlenie w SZOP FEM 2021-2027 (w większości Działań), a następnie w kryteriach wyboru projektów, punkty preferencyjne w naborach otrzymać mogą projekty skierowanych na obszary strategicznej interwencji (OSI) wyznaczone w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego i wynikające z Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego 2030+, tj. miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze oraz gmin zagrożonych trwałą marginalizacją. Wobec czego zarówno obszary miejskie, jak i wiejskie mają możliwość otrzymania premii punktowej. Podobnie jest w przypadku naborów, gdzie premia przyznawana jest projektom wynikającym ze strategii rozwoju ponadlokalnego MOF 6 miast subregionalnych (w ramach MSIT) czy gminnych programów rewitalizacji (GPR). Ponadto obszarom wiejskim dedykowane jest Działanie 9.2. Rewitalizacja obszarów innych niż miejskie.
- Czy jest aktualnie otwarty nabór na budowę kanalizacji i sieci wod-kan, jeśli nie to kiedy będzie uruchomiony?
Obecnie nie jest otwarty nabór na typ projektu: Porządkowanie gospodarki wodno-kanalizacyjnej dla gmin RMR, Priorytetu II – 2-10 tys. RLM. Planuje się uruchomienie kolejnego naboru w roku 2025. Natomiast nabór na typ projektu: Zarządzanie efektywnymi, inteligentnymi sieciami wodociągowym aktualnie trwa, rozpoczął się 25-09-2024, zakończenie planowane jest na 11-12-2024. - Z czego wynika dominacja projektów na infrastrukturę pieszo-rowerowa? Czy to realne zapotrzebowanie, czy jednak chodzi o łatwość realizacji tego typu projektów?
Wobec dużej ilości złożonych wniosków o dofinansowanie w naborze w ramach tego typu projektu oraz kolejnych wniosków będących „w opracowaniu” w systemie MEWA, wnioskować można, że jednak jest to realne zapotrzebowanie samorządów. - Czy wszystkie konkursy MSIT, w których są oszczędności będą powtarzane? Czy, być może, jedynie wybrane?
Województwo Mazowieckie musiało zagwarantować w FEM 2021-2027 kwotę na zrównoważony rozwój obszarów miejskich, w tym obszarów funkcjonalnych miast tzw. SUD, który w FEM 2021-2027 wynosi 407 mln EUR, z czego 178 mln EUR to środki na realizacje instrumentu MSIT. Środki te są monitorowane, a z ich realizacji Zarząd Województwa Mazowieckiego musi się rozliczyć. Mając na względzie powyższe środki zaprogramowane dla realizacji instrumentu MSIT, muszą zostać wydatkowane na projekty w ramach działań dedykowanych do wdrożenia za pośrednictwem instrumentu terytorialnego. Nie ma jednak bezwzględnego obowiązku przeznaczenia ich na dane typy projektów. Wobec czego, po konsultacji z doradcami z projektu MCWD, którzy wcześniej będą kontaktowali się z poszczególnymi Partnerstwami, podjęte zostaną decyzje co do tego , które nabory zostaną powtórzone. - Czy przewidywane jest rozszerzenie obszarów wsparcia dla partnerstw w ramach FEMA?
Obecnie nie przewiduje się wprowadzenia zmian w programie Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021-2027 w tym zakresie. - Jakie warunki trzeba spełnić, żeby móc złożyć wniosek na budowę ścieżki pieszo-rowerowej?
Projekt polegający na budowie ciągu pieszo-rowerowego musi znajdować się na liście projektów w Strategii rozwoju ponadlokalnego lub strategii terytorialnej, pozytywnie zaopiniowanej przez IZ FEM 2021-2027 w ramach instrumentu terytorialnego – Mazowieckie Strukturalne Inwestycje Terytorialne (MSIT). Ponadto projekt musi wpisywać się w założenia polityki mobilności dla obszaru, na którym jest on realizowany tj.:
- w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców oraz w gminach położonych na ich miejskich obszarach funkcjonalnych SUMP (Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej) lub innego dokumentu dotyczącego planowania transportu miejskiego oraz zobowiązanie, że SUMP zostanie przyjęty nie później niż 31 grudnia 2025 r;
- w miastach poniżej 100 tys. mieszkańców odpowiedniego dokumentu dotyczącego planowania transportu miejskiego (np. strategie rozwoju ponadlokalnego/strategie terytorialne) przy czym preferowany będzie SUMP.
Inwestycje w infrastrukturę rowerową będące przedmiotem projektu mogą być finansowane jedynie, jeżeli pełnią funkcje transportowe i zostały zaprojektowane w celach: szerszego wykorzystania transportu niezmotoryzowanego indywidualnego, zmniejszenia wykorzystania samochodów osobowych, lepszej integracji gałęzi transportu, niższej emisji zanieczyszczeń powietrza, poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, hałasu oraz niższego zatłoczenia i nie zostały zaprojektowane jedynie jako infrastruktura turystyczno-rekreacyjna.
Projekt powinien być zintegrowany, co oznacza, że wpisuje się w cele rozwoju obszaru funkcjonalnego objętego instrumentem i jest ukierunkowany na rozwiązywanie wspólnych problemów rozwojowych, a infrastruktura wybudowana w ramach projektu będzie wykorzystywana przez mieszkańców co najmniej 2 gmin w ramach MSIT.
Pełna dokumentacja konkursowa naboru dla typu projektu: Infrastruktura rowerowa i piesza, nr FEMA.03.01-IP.01-018/24 jest dostępna na stronie internetowej
https://funduszeuedlamazowsza.eu/lista_nabory/3-1-mobilnosc-miejska-typ-projektu-infrastruktura-rowerowa-i-piesza-nr-fema-03-01-ip-01-018-24-dla-regionu-mazowieckiego-regionalnego/
11.Czy istnieje możliwość odstąpienia od opracowania studium wykonalności?
Zgodnie z art. 73 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 2021/1060, w toku procedury wyboru projektów do dofinansowania instytucja zarządzająca danym programem „upewnia się, czy beneficjent ma niezbędne zasoby i mechanizmy finansowe, aby pokryć koszty eksploatacji i utrzymania w odniesieniu do operacji obejmujących inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne, tak by zapewnić stabilność ich finansowania”. Zapisy w Regulaminach naborów dotyczące załączników do wniosków o dofinansowanie, w tym studium wykonalności, są realizacją powyższej zasady oraz zapisów z „Wytycznych dotyczących zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym hybrydowych na lata 2021-2027”, wydanymi przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej. Rozdział 2. Warunki ogólne wskazuje: „1) Dla projektu, co do którego instytucja zarządzająca podejmie decyzję o zastosowaniu postanowień wytycznych, instytucja zarządzająca zobowiązuje wnioskodawcę, ubiegającego się o dofinansowanie z funduszy Unii Europejskiej do przedstawienia studium wykonalności lub innego dokumentu (patrz: Rozdział 1, pkt 3), umożliwiającego dokonanie oceny projektu. Przedmiotowe zobowiązanie należy zawrzeć w dokumentacji programu lub naboru.” Mając na względzie powyższe, obowiązek opracowania studium wykonalności dla projektów infrastrukturalnych zostanie utrzymany.
12. Czy w naborach wod-kan będzie możliwość odstąpienia od powiązania ich z KPOŚK?
Nie, w naborach dedykowanych projektom wodno-kanalizacyjnym istnieje możliwość wsparcia tylko w ramach KPOŚK.
13.Czy jest szansa na ujęcie w ankiecie dotyczącej nowych naborów pytania o potrzeby samorządów?
Tak jak zadeklarowano podczas panelu wprowadzającego na Forum Wymiany Doświadczeń – w ścisłej współpracy z doradcami w projekcie MCWD – będziemy badali Państwa potrzeby, co znajdzie odzwierciedlenie w harmonogramach naboru wniosków o dofinansowanie na kolejne lata oraz w kryteriach wyboru projektów.
14.Czy Miasto Radom, jako lider RMOF, ma propozycje konkretnych przedsięwzięć możliwych do wspólnej realizacji w ramach całego partnerstwa lub jego części?
Oficjalna odpowiedź z Miasta Radomia